John Malcolm Brinnin (1916-1998) «Είμαι τόσο γνωστός όσο αξίζω να είμαι»

John Malcolm Brinnin (1916-1998)

«Είμαι τόσο γνωστός όσο αξίζω να είμαι»

―Εισαγωγή-Επιλογή-Μετάφραση: Αυγή-Άννα Μάγγελ―

 

John-Malcolm-BrinninΟ John Malcolm Brinnin γεννήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1916 στο Χάλιφαξ της Νέας Σκοτίας στον Καναδά και πέθανε στις 25 Ιουνίου 1998 στο Key West της Φλόριδα στην Αμερική. Έζησε στην πόλη Ντητρόιτ του Μίσιγκαν και δίδαξε λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, του Κοννέκτικατ και στο Harvard. Το 1955, η Poetry Society της Νέας Υόρκης απένειμε στον Brinnin το Χρυσό Μετάλλιο για Διακεκριμένη Υπηρεσία στην Ποίηση, και το 1963, μετά την έκδοση της συλλογής του Selected Poems, το Πανεπιστήμιο Μίσιγκαν του απένειμε το Μετάλλιο της Εκατονταετηρίδας για Διάκριση στη Λογοτεχνία. Λίγο αργότερα, ο Brinnin εκλέχτηκε μέλος στην Αμερικανική Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών.

Ο υπότιτλος Είμαι τόσο γνωστός όσο αξίζω να είμαι στην παρουσίαση του John Malcolm Brinnin είναι μία αινιγματική φράση που ο ίδιος ανέφερε σε μια συνέντευξή του, για να χαρακτηρίσει την αναγνωρισιμότητά του ως ποιητής ανάμεσα στις άλλες συγγραφικές του ιδιότητες. Ίσως όμως αυτή η δήλωση αντανακλά και μια ποιητική προσωπικότητα, η οποία επέλεξε να εστιάσει την δραστηριότητά της γύρω από έναν κύκλο σύγχρονων ποιητών από τον αγγλόφωνο κυρίως κόσμο και να μιλήσει περισσότερο γι’ αυτούς παρά για τον εαυτό του. Ο Brinnin προσκάλεσε σύγχρονους ποιητές, όπως η Elizabeth Bishop, o Octavio Paz, o Richard Wilbur, o Dylan Thomas, στο Young Men’s and Young Women’s Hebrew Association Poetry Center στη Νέα Υόρκη (YM-YWHA με τη σημερινή ονομασία “92nd Street Y”), την εποχή που ήταν διευθυντής του, σε μία από τις πιο επιτυχείς περιόδους του Κέντρου (1949-1956). Ως μόνιμος κάτοικος του Key West από το 1980 μέχρι το τέλος της ζωής του, ο Brinnin συνέβαλε στην ίδρυση και καθιέρωση του περίφημου Λογοτεχνικού Σεμιναρίου του Key West, εκμεταλλευόμενος τις γνωριμίες του με λογοτέχνες από την εποχή του Ποιητικού Κέντρου της Νέας Υόρκης. Ο Brinnin έγινε ευρύτερα γνωστός όταν  κατέγραψε τις εμπειρίες του από την γνωριμία του με τον Ουαλό ποιητή Dylan Thomas στο βιβλίο με τον τίτλο Dylan Thomas in America: An Intimate Journal (1955).

Ο Brinnin γράφει μια ποίηση που δεν είναι εύκολο να γίνει κατανοητή με την πρώτη ανάγνωση. Δεν είναι ένας ποιητής για τον πολύ κόσμο, τα ποιήματά του είναι δύσκολα και πολυεπίπεδα, οι προτάσεις του απλώνονται σε έκταση και οι λέξεις του σίγουρα δεν στοχεύουν σε αυτό που θα λέγαμε «φωτεινότητα». Όμως, όπως επισημαίνει η κριτικός λογοτεχνίας Julie Larios, η ποίηση του Brinnin έχει κάτι εξαιρετικό που θυμίζει την σαιξπηρική κομψότητα, είναι μια ποίηση μετριοπαθής, γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές.

Στα μέσα του 20ού αιώνα, όταν οι ποιητές έγραφαν μοντέρνο στίχο με πιο χαλαρό και περισσότερο προζαϊκό ύφος, ο Brinnin παρουσίασε την πρώτη του ποιητική συλλογή The Garden is Political με μια πυκνή και ασαφή γλώσσα που έμοιαζε παλαιάς κοπής, αν και η συλλογή έγινε δεκτή με ενθουσιώδεις κριτικές. Τα επόμενα ποιητικά έργα του είναι τα εξής: The Lincoln Lyrics (1942), No Arch, No Triumph (1945), The Sorrows of Cold Stone (1951), Selected Poems of John Malcolm Brinnin (1963), Skin Diving in the Virgins, and Other Poems (1970). Δημοσίευσε δύο ταξιδιωτικά έργα με τις εμπειρίες του από τα υπερατλαντικά ταξίδια του σε πολυτελή κρουαζιερόπλοια: The Sway of the Grand Saloon: A Social History of the North Atlantic (1971) και Beau Voyage: Life Abroad the  Last Great Ships (1981), καθώς και τις βιογραφίες της Γερτρούδης Στάιν και του Τρούμαν Καπότε. Ο Brinnin μπορούσε να γίνει πολύ δηκτικός και περιπαικτικός με τους ποιητές και αυτό φαίνεται στο έργο του Sextet:T.S. Eliot & Truman Capote & Others (1981) με ανεκδοτολογικές ιστορίες από τη ζωή διάσημων σύγχρονων ποιητών που δεν άφησαν ανεπηρέαστο ούτε τον T.S. Eliot όταν τις πληροφορήθηκε.

Ο Brinnin πίστευε ότι η ποιητική γραφή δεν μπορεί να συμβεί χωρίς μια «αίσθηση θάμβους και έκπληξης» (“a sense of wonder”), και εκθέτει αυτή την ιδέα σε ένα κείμενό 24 σελίδων με τον τίτλο Travel and the Sense of Wonder το οποίο παρουσίασε ως κεντρικός ομιλητής στο Λογοτεχνικό Σεμινάριο του Key West το 1991, με θέμα Literature of Travel: A Sense of Place. Με μια έντονη αίσθηση λεπτού χιούμορ και αφοπλιστικής ευγλωττίας, ο Brinnin αναλύει την όψιμη μεταμόρφωσή του από ποιητή και λογοτεχνικό κριτικό σε έναν χρονικογράφο υπερωκεάνιων ταξιδιών και κοινωνικών αλλαγών, επιδεικνύοντας μια θαυμάσια διαδρομή στις δυνατότητες της γλώσσας.

Τα ποιήματα που μεταφράζονται προέρχονται από την ποιητική συλλογή Selected Poems of John Malcolm Brinnin (1963).

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

 

Το έργο του John Malcolm Brinnin έχει ελάχιστα μελετηθεί, αν και ο όγκος της ποιητικής και συγγραφικής του δουλειάς είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρων. Η ακόλουθη βιβλιογραφία έδωσε σημαντικές πληροφορίες για τον ποιητή και βοήθησε στην μετάφραση των ποιημάτων του:

 

―        John Malcolm Brinnin, Britannica Online Encyclopedia.

―        John Malcolm Brinnin, Special Collections, University of Delaware Library.

―        Haskell, Arlo: “John Malcolm Brinnin’s Travel and the Sense of Wonder”, Littoral, Key West Life of Letters, 2016 (www.kwls.org/key-wests-life-of-letters/john_malcolm_brinnins_travel_a/).

―        Larios, Julie: John Malcolm Brinnin: “As Well-Known as I Deserve to Be”, Numéro Cinq Magazine, Undersung, May 2015, online.

―        Stewart, Barbara: “John Malcolm Brinnin, Poet and Biographer, Dies at 81”, The New Yorker Times, June 30, 1998.

 

 

ΣΚΟΤΑΔΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ

 

Η βροχή, σαν ταξιδιώτης, περπατά πάνω στη νύχτα.

Οι ουρανοξύστες κάνουν τις κυβιστικές τους ψηλαφίσεις εκεί που

Το όριο του ανθρώπου ξεπερνά το θνητό του ύψος.

Τα παρεμβαλλόμενα πλήθη είναι εδώ,

Κατά ομάδες στη βροχή κάτω από τα στέγαστρα,

σταματημένα βιαστικά

Ανάμεσα στα εμπορικά και την νύχτα.

 

Περπατώ ανάμεσά τους γιατί πρέπει. Μεταμορφωμένος

Πάνω στα πλακόστρωτα, γίνομαι τα μάτια τους

Και προχωρώ στρεβλός μαζί τους για τις μαγικές τους

Αρένες, τις αυτοσχέδιες πραγματικότητές τους

Στο σινεμά και στο τραγούδι. Φεύγουμε αλώβητοι

Αν και ο θάνατος είναι ένας γείτονας με το πρόσωπό του

μεταμορφωμένο.

 

Συγκεντρωμένοι στον υπόγειο, περιμένουμε τα τραίνα

Που κινούνται μέσα στο σκοτάδι σαν την τροχιά του χρόνου.

Εμείς, οι σακάτηδες, τα αρνητικά μιας υπόσχεσης, σκύβουμε

Το κουφάρι με τα κόκκαλά μας πάνω σε μια θολή λάμψη.

Την ώρα που ο βαρύς χρόνος χτυπά αμείλικτα, σαν την βροχή

Αντηχώντας στο μάρμαρο, εμείς περιμένουμε τα τραίνα μας.

 

Νύχτα αυτής της νύχτας, μια προσευχή υπάρχει μέσα μου

Όταν κατάλαβα τον προορισμό μου στην αγάπη τους.

Είθε αυτός ο μαύρος καρκίνος και αυτή η λέπρα

Το υπέρτατο σημάδι της ένωσής μας να δείξει.

Αυτός είναι ο κόσμος μου ανάμεσα στα κτήνη που βλέπουν.

Μέσα από αυτά αντέχω την νύχτα, και αυτά μέσα από εμένα.

 

 

ΗΡΩΕΣ

 

Πού είναι οι ήρωες που μας υποσχέθηκαν τα βιβλία

Να έρθουν με ανδρεία, να οδηγήσουν τα πλήθη,

Να τραντάξουν τον αέρα με τα σπαθάτα, ηγετικά τους βλέμματα;

 

Δεν είναι εδώ. Μόνον οι παλιάτσοι είναι περήφανοι,

Κάτω από τους γιγαντόμορφους χαρακτήρες που υποδύονται,

Για να τραγουδήσουν το σόλο κενό τους δυνατά.

 

Μα όπως ο ήλιος έλκει τα ηλιοτρόπια και απλώνουν

Διάπλατα τα γυμνά τους μάτια μέσα στη φλόγα του καλοκαιριού,

Έτσι και τα πλήθη μας στρέφουν και μοιράζονται

 

Τον ίδιο καταιγιστικό ουρανό, το ίδιο γλυκό χώμα.

Εμείς είμαστε αυτοί που αποκρινόμαστε στους ήλιους

όταν ρίχνουν

Υπνωτικά κέρματα στον δρόμο της φήμης.

 

Σαστισμένοι και ελαφρά παραπλανημένοι, ξεκινάμε,

Μέρα τη μέρα, το ψεύτικο βλέμμα του θαυμασμού,

Στραγγισμένοι στην ρίζα, γεμάτοι νερό μέσα μας.

 

Στον χρόνο οι θρυλικοί ήρωες δεν είναι πουθενά,

Ούτε μπορεί ένα λεύκωμα να διεκδικήσει τις υπογραφές τους.

Όλοι αυτοί που κινούνται με ηρωισμό εδώ

 

Αφηγούνται την δύσκολη και συνήθη ζωή μας.

Οι απλοί είναι οι άρχοντες σήμερα.

Ένα παιχνιδιάρικο σχολιαρόπαιδο δεν αντέχει άλλο

 

Να ακούει ιστορίες για γίγαντες και τους άθλους τους,

Γιατί οι θνητές οικογένειες των αθώων

Αξίζουν την μίμηση και τον έπαινό του.

 

 

ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

 

Με ένα τέτοιο γλυκό φορτίο ακόμα και τα περιβόλια λιώνουν,

Πάνω από τρομακτικούς γκρεμούς όπου

Τα αύριο φανερώνουν τις γραφές τους και σταματούν

Μπροστά σε κάθε αυγή μεθυσμένα, το πανηγύρι

Του καλοκαιριού, οι σημαιούλες στην άμμο και τα χρυσαφιά

Πλάσματα της θάλασσας, τα φυτά σαν μια απλωμένη σκηνή

παντού.

Τότε πάνω στο φλεγόμενο στρώμα του ο Ιούλιος απλώνει

Την μεσονύκτια πραμάτεια του.

 

Ψηλά στις βουνοπλαγιές, αιωρούμενος κίνδυνος, αγόρια

θα στροβιλίζονται και θα ρίχνονται στις πεδιάδες,

Και βαθιά ανάμεσα στις εσοχές των βράχων και στο θόρυβο

Από τους καταρράκτες και στα μικροσκοπικά χωράφια,

Φιλόσοφοι θα στρίβουν ένα χορταράκι

Ή θα το κρατούν ανάμεσα στα δόντια τους και θα σφυρίζουν

ήχους.

Κανείς δεν περιμένει μια θεά να προβάλει από τον βράχο,

Όμως αν ερχόταν θα γύριζε, μαγεμένη, πίσω.

 

Ω! Από παντού έρχεται αυτό το καλοκαίρι και είναι

Η αισιοδοξία αυτής της μιζέριας,

Και παντού αυτά τα γαλανά και ξέγνοιαστα μάτια

Περιδιαβαίνουν κάθε χαράδρα και βουνοκορφή χωρίς τύχη,

Η σκοτεινή πλευρά των χρόνων, ηττημένη, πεθαίνει

Χωρίς κανένα σοφό πλάσμα κοντά για να δει.

Θα επιβιώσουν την απόγνωση μιας μέρας λυγμών

Αυτοί που στη νέκρα του χειμώνα περιπλανούνται εκεί.

 

 

ΒΑΡΚΑΔΑ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΤΟΥ ΛΙΝΚΟΛΝ ΠΑΡΚ

 

Εσύ είσαι, το 1925, ο πατέρας μου.

Εγώ, με ψάθινο καπέλο, ευπρεπής, είμαι ο μοναχογιός σου.

Μέσα από το γραμμωτό φως που σαν βεντάλια απλώνεται

πάνω στη λίμνη

Η βάρκα που νοικιάσαμε γλιστρά στη διάφανη ηρεμία της.

 

Και είμαστε γεμάτοι νοσταλγία, καθώς επιστρέφουμε πίσω

σε αυτήν

Την πρώτη εικόνα του εαυτού μας: τα μάτια σου που κοιτάνε

θαμπωμένα τα πρώτα μου γενναία εννιάχρονα,

Η ανήσυχη καρδιά μου που ακούει τους αρμούς των κουπιών

να τρίζουν

 

Και φουσκώνει με τις δικές σου παράξενες ιστορίες-

Γιατί είναι ροζ η Γαλλία, γιατί είναι χωρίς σκιά το φεγγάρι,

Γιατί ξέπεσαν οι κακοί και ανυπάκουοι άγγελοι από

Εκείνη την χρυσή υπεροχή τους, και γιατί κάηκαν.

 

Μα είσαι ελαφρά αποκαμωμένος και σχεδιάζεις

Μια έκπληξη με μονόλεπτα, κάποια κατευθυνόμενη χειρονομία,

Και είσαι αρχοντικός και ανέκφραστος, η σκέψη σου

Δραματική και αχανής, έκπληκτη από την αγάπη.

 

Σε σιωπές ερμητικές όπως αυτή

Το ισχνό πατρικό χέρι επιστρέφει, η φωνή

Του ανεκπλήρωτου με το άγγιγμά της σαν λεπίδα

Προειδοποιώντας την σκόρπια μας ανάσα να σβήσει.

 

Τότε γιοι και πατεράδες ο ένας μέσα στα μάτια του άλλου

Ανταλλάσσουν (μια στιγμή απέραντη και φευγαλέα)

Το βλέμμα των παραλυτικών, ή τις ειδήσεις

Από τους αρχιμάστορες στην παραβιασμένη γη.

 

Τώρα εγώ είμαι εικοσιδύο ετών και εσύ είσαι νεκρός,

Ακόμα στο Λίνκολν Παρκ οι κωπηλάτες διασχίζουν αργά

Με τις άχαρες οδύσσειές τους, τη λίμνη

Που δεν είναι πια ούτε λαμπερή ούτε πλατιά, αλλά σκοτεινή

και ασήμαντη.

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: